آبزیان آب شیرین, بیماری ها, مقالات

بیماری ایک ( ich ) سفیدک و روش های درمان

در این مقاله قصد داریم یک از رایج ترین بیماری های آبزیان زینتی را با عنوان سفیدک ( white spot ) یا ایک ( ich ) را بررسی کنیم. همچنین می خواهیم به دلایل ایجاد این بیماری و  روش های درمان رایج آن بپردازیم.

شرح بیماری :

  هر از چند گاهی آبزیان آب شیرین به این بیماری مبتلا می شوند. شروع بیماری به صورت لکه های سفید روی بدن ماهی ظاهر می شود. در مرحله پیشرفته این بیماری نقطه های سفید بسیاری مانند نمک سفید سراسر بدن ماهی را می پوشاند. در این حالت ماهی خود را به اشیاء داخل آکواریوم می مالد و سعی دارد تا انگل را از پوستش جدا کند. رفته رفته ماهی ها تنبل می شوند و لکه های سفید تا قطر یک میلی متر رو بدن ماهی قابل رویتند. بیماری ایک از نوع بیماری های انگلی می باشد و انگلی که باعث این بیماری می شود ایکتیوفتیریوس مولتی فیلیس (Ichthyophthirius multifiliis ) نام دارد. این انگل از گلبول های قرمز ماهی تغذیه می کند و هرچه گلبول های قرمز خون ماهی کمتر می شود ضعیف تر و به مرگ نزدیک تر می شود.

  این انگل ها زندگی دوره ای دارند به گونه ای که برای تولید مثل از بدن ماهی جدا می شوند و پس از جدا شدن حفره بزرگی را در بدن ماهی به جا می گذارند که برای عفونت ثانویه باکتریایی و یا قارچ زا باز است. سپس این انگل ها به کف مخزن می روند و یک پوشش ژله ای مانند به نام کیست را در اطراف خود ترشح می کنند و درون این کیست به نوزادان بسیاری تقسیم می شوند تا پوسته کیست می ترکد و این انگل ها در آب آزاد می شوند و دنبال یک میزبان جدید می روند. این انگل ها در مرحله بین پوست و مرحله کیست نسبت به درمان مقاومند. زمان لازم جهت رشد یاخته روی بدن ماهی به دو عامل درجه حرارت و قدرت دفاعی بدن ماهی بستگی دارد. هر چه ماهی قوی تر و سالم تر باشد رشد بیماری به مراتب کند تر خواهد شد. معمولا ماهی ها بعد از بهبود نسبت به این بیماری مقاوم تر می شوند. تنها زمانی که قدرت دفاعی بدن ماهی ها بنا به عللی از جمله کمبود اکسیژن ، تغذیه نادرست ، غیر بهداشتی بودن محیط زیست و سایر بیماری ها کاهش میابد، این انگل دوباره شروع به فعالیت می کند.

درمان بیماری سفیدک :

   روش های متعددی برای درمان این بیماری وجود دارد. در مراحل ابتدایی این بیماری ، می توان از روش های غیر شیمیایی مانند بالا بردن دما ، استفاده از نمک در تانک ماهی و یا حمام نمک استفاده کرد اما در مراحل پیشرفته بیماری درمان با روش های گفته شده کمی دشوار می شود و درصد بهبود بیماری کاهش می یابد. در این مرحله باید از دارو های ضد انگل ، اکریفلاوین و یا سولفات کینین یا هیدروکلرید کینین استفاده شود. در ادامه به توضیح رایج ترین و تاثیر گذار ترین روش های درمان این انگل می پردازیم.

روش افزودن نمک : 

    افزودن نمک را می توان به دو حالت اجرا کرد ، در روش اول که به آن حمام کوتاه مدت گفته می شود، باید در هر لیتر آب بین ۱۵ تا ۲۰ گرم نمک بدون ید ( تقریبا یک قاشق غذا خوری ) ریخت و ماهی را به مدت چند دقیقه در آن حمام دهید سپس به تانتکر قرنطینه برگردانید و دمای تانک را بین ۲۹ تا ۳۲ درجه سانتی گراد تنظیم کنید. افزایش دمای آب می تواند از منجر به از بین رفتن انگل ها و یا حداقل از تولید مثل آنان جلوگیری کند. در روش دوم نیازی به جابجایی ماهی نیست و به آن حمام بلند مدت می گویند که باید به ازای هر لیتر آب یک گرم نمک اضافه شود و همچنین دمای آب را بین ۲۹ تا ۳۲ درجه سانتی گراد نگه داشت تا اثری مطلوب داشته باشد. توصیه می شود در این روش از دارو ضد انگل نیز استفاده شود.

 

استفاده از محلول ضد انگل :

   یکی دیگر از روش های رایج برای از بین بردن این انگل استفاده از محلول های ضد انگل می باشد. در این روش ابتدا باید یک تانک قرنطینه تهیه کنید سپس دمای آب را به تدریج بالا برده و در محدوده ی ۲۹ تا ۳۲ درجه سانتی گراد نگه دارید. از داروی ضد انگل به میزان مندرج شده روی بسته آن استفاده کنید و این فرآیند را ۵ تا ۷ روز ادامه دهید تا انگل ها از بین بروند. توجه داشته باشید که هر روز قبل از استفاده از دارو ۲۰ تا ۳۰ درصد از آب تانک را تعویض کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *